مصاحبه ها و یادداشتها

امکان و عدم امکان سیاست متعالیه

نه تنها ملاصدرا فلسفه سیاسی نداشت، بلکه ارتباط مستقیم و قابل اثباتی بین اندیشه سیاسی وی با انقلاب اسلامی و نظریه سیاسی امام خمینی وجود ندارد

امکان و عدم امکان سیاست متعالیه

(مباحثه دکتر شریف لک زایی و دکتر حقیقت، به همت مجله تقریرات، اسفند 1399)

مدعاهای دکتر حقیقت:

1- ملاصدرا دارای اندیشه سیاسی به معنای عام و خاص هست، ولی اندیشه سیاسی به معنای اخص کلمه را دارا نیست؛ چرا که سه صفت جامع بودن، بدیع بودن و مهم بودن را دارا نیست.

2- (برخلاف مدعای آیت الله جوادی) اندیشه سیاسی ملاصدرا اقتدارگرایانه است، و ربطی به مردم سالاری ندارد.

3- وجود یا امکان ساختن «حکمت سیاسی متعالیه»: چنین چیزی وجود ندارد؛ و اگر بخواهد ساخته شود، پس از ساخته شدن، باید مورد ارزیابی قرار گیرد.

4- آن چه با عنوان «حکمت سیاسی متعالیه» عرضه شده است، شبه علم تلقی می شود؛ چون از روش شناسی خاص آن دانش تبعیت نمی کند.

5- امام خمینی فیلسوف سیاسی نبود؛ و بنابراین، حکیم سیاست متعالیه محسوب نمی شود. ایشان بین ولایت تکوینی و تشریعی مرزی مشخص قائل بودند.

6- ارتباط مستقیم و قابل اثباتی بین اندیشه سیاسی امام خمینی و حکمت (سیاسی) متعالیه وجود ندارد: «احتمالاً» اندیشه فقهی- سیاسی امام خمینی متأثر از محوریت حکیم در حکمت متعالیه بوده است.

7- ارتباط مستقیم و قابل اثباتی بین انقلاب اسلامی ایران و حکمت (سیاسی) متعالیه دیده نمی شود: «احتمالاً» وقوع انقلاب اسلامی ایران به دلیل پیوند با اندیشه سیاسی امام خمینی با حکمت متعالیه نسبت (غیرمستقیمی) داشته باشد.

8- انقلاب برای ملاصدرا غیرقابل تفکر (unthinkable) بوده، نه تفکر ناشده (untough).

9- بین اندیشه قائلان به حکمت متعالیه (مثل هانری کربن)، و حتی کسانی که دارای فلسفه سیاسی در این راستا هستند (مثل علامه طباطبایی)، و اسلام سیاسی ارتباطی وجود ندارد.

10- بین اندیشه سیاسی ملاصدرا (و آن چه حکمت سیاسی متعالیه نامیده می شود) و نظریه ولایت فقیه ارتباطی وجود ندارد.

برای فایل صوتی به کانال تلگرامی رجوع فرمایید:

s_sadegh_haghighat@

 

104 مرتبه بازدید
در حال ارسال...